Raigad Breaking : 600 फूट दरीतून बाहेर आल्या स्वराज्याच्या तोफा; इतिहासाला नवं वळण

NewsZenn Jun 23, 2026 16 0

रायगड : रायगड जिल्ह्यातील रोहा तालुक्यातील ऐतिहासिक अवचितगड अर्थात श्रीमंतगडावर इतिहासाचा आणखी एक अमूल्य ठेवा सापडला आहे. सह्याद्रीच्या कुशीत, तब्बल 600 ते 700 फूट खोल दरीत दडलेल्या दोन शिवकालीन तोफांचा शोध लागला आहे. त्या सुखरूप बाहेर काढण्यात यश आले आहे. शिवशंभू प्रतिष्ठान आणि सह्याद्री वन्यजीव रक्षक यांच्या संयुक्त प्रयत्नातून पार पडलेल्या या थरारक मोहिमेमुळे अवचितगडावरील ऐतिहासिक तोफांची संख्या आता पाचवर पोहोचली आहे.

गेली पंधरा वर्षे अवचितगडाचे संवर्धन, स्वच्छता आणि ऐतिहासिक वारसा जपण्यासाठी कार्यरत असलेल्या शिवशंभू प्रतिष्ठानने यापूर्वीही गड परिसरातील तीन ऐतिहासिक तोफांचा शोध लावून त्यांचे जतन केले होते. त्या तोफांना संवर्धनानंतर तोफगाडे जोडून सन्मानाने गडावर स्थापित करण्यात आले होते. त्याचवेळी परिसरात आणखी काही तोफा असल्याची माहिती मिळाली होती. त्यानुसार सातत्याने शोध मोहीम सुरू ठेवण्यात आली.

दोन तोफांना बाहेर काढण्यासाठी विशेष मोहीम
२१ जून रोजी शिवशंभू प्रतिष्ठान आणि सह्याद्री वन्यजीव रक्षक यांच्या पथकाने अवघड भौगोलिक परिस्थितीत विशेष मोहीम राबवली. दाट जंगल, निसरडे उतार आणि खोल दरी अशा आव्हानांवर मात करत सदस्यांनी दोरखंड आणि विशेष साधनांच्या मदतीने या दोन तोफांना बाहेर काढले. अनेक तासांच्या अथक प्रयत्नांनंतर या तोफा पुन्हा गडावर आणण्यात यश आले.

अवचितगडाचा महादरवाजा आजही भक्कम
अवचितगड हा स्वराज्यकालीन इतिहासाचा महत्त्वाचा वारसा मानला जातो. गडावरील सात टाक्यांचा समूह, दुर्मिळ द्वादशी तलाव, उत्तर व दक्षिण बुरुज आणि आजही दिमाखात उभा असलेला महादरवाजा हे या गडाचे विशेष आकर्षण आहे. अनेक किल्ल्यांचे महादरवाजे युद्ध काळात नष्ट झाले असताना अवचितगडाचा महादरवाजा आजही भक्कमपणे उभा आहे.

अवचितगडाच्या वैभवात भर
या ऐतिहासिक शोधामुळे अवचितगडाच्या वैभवात आणखी भर पडली आहे. स्वराज्याच्या इतिहासाचा एक महत्त्वाचा अध्याय पुन्हा उजेडात आला आहे. हरवलेल्या तोफांचा शोध पूर्ण झाल्याने दुर्गसंवर्धन क्षेत्रात कार्य करणाऱ्या शिवशंभू प्रतिष्ठानच्या कार्याचे सर्व स्तरांतून कौतुक होत आहे. स्वराज्याच्या गौरवशाली इतिहासाच्या खुणा जतन करण्यासाठी भविष्यातही असेच प्रयत्न सुरू राहतील, असा विश्वास प्रतिष्ठानच्या पदाधिकाऱ्यांनी व्यक्त केला.